Ατομική Επιχείρηση Φορολογία 2026: Κλίμακα έως 44%, ΕΦΚΑ, Κόστος & Ευθύνες

Η ατομική επιχείρηση είναι ο πιο γρήγορος και φθηνός τρόπος να ξεκινήσει κάποιος να δουλεύει επαγγελματικά στην Ελλάδα. Μια επίσκεψη στο myAADE, μια αίτηση έναρξης εργασιών, και από την επόμενη μέρα μπορείς νόμιμα να τιμολογείς. Αυτή η απλότητα όμως έχει μια σκοτεινή πλευρά που λίγοι συζητούν πριν ξεκινήσουν: στην ατομική επιχείρηση δεν υπάρχει καμία νομική διάκριση ανάμεσα σε εσένα και στην επιχείρησή σου. Κάθε χρέος της επιχείρησης είναι προσωπικό σου χρέος, με όλη σου την περιουσία.

Σε αυτόν τον οδηγό θα δεις αναλυτικά τι είναι η ατομική επιχείρηση, πώς φορολογείται (κλίμακα έως 44% και τέλος επιτηδεύματος), τι εισφορές ΕΦΚΑ πληρώνεις, γιατί δεν έχει νομική προστασία, τι κοστίζει να τη διατηρείς και για ποιες περιπτώσεις είναι όντως η σωστή επιλογή. Στο τέλος θα δεις και πότε αξίζει να κοιτάξεις εναλλακτικές, όπως μια ΙΚΕ ή μια εταιρεία στο εξωτερικό.

Τι είναι η ατομική επιχείρηση

Η ατομική επιχείρηση δεν είναι εταιρεία. Είναι απλώς εσύ, ο φυσικός σου εαυτός, που ασκείς εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα με το δικό σου ΑΦΜ. Τα βασικά της χαρακτηριστικά:

• Δεν έχει ξεχωριστή νομική προσωπικότητα. Εσύ και η επιχείρηση είναι το ίδιο πρόσωπο.
• Συστήνεται ηλεκτρονικά μέσω myAADE, συνήθως μέσα σε μία ημέρα, χωρίς συμβολαιογράφο και χωρίς ΓΕΜΗ (εκτός αν ασκείς εμπορική δραστηριότητα με εγκατάσταση).
• Δεν απαιτείται κανένα κεφάλαιο.
• Τα κέρδη της θεωρούνται εισόδημά σου από επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογούνται με την κλίμακα των φυσικών προσώπων.

Είναι η μορφή που επιλέγουν οι περισσότεροι νέοι freelancers, σύμβουλοι, δάσκαλοι, τεχνίτες και μικροεπαγγελματίες στην Ελλάδα, ακριβώς επειδή το κόστος εκκίνησης είναι σχεδόν μηδέν.

Καμία νομική προστασία: η απεριόριστη ευθύνη

Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να καταλάβεις πριν από οτιδήποτε άλλο. Στην ατομική επιχείρηση ευθύνεσαι απεριόριστα και με όλη σου την περιουσία για κάθε υποχρέωση της δραστηριότητάς σου:

• Χρέη προς προμηθευτές και συνεργάτες: αν η επιχείρηση χρωστάει, χρωστάς εσύ. Ο πιστωτής μπορεί να κυνηγήσει το σπίτι σου, τις καταθέσεις σου, το αυτοκίνητό σου.
• Οφειλές προς το Δημόσιο: φόροι, ΦΠΑ και εισφορές που δεν πληρώνονται γίνονται προσωπικό σου χρέος, με κατασχέσεις σε προσωπικά περιουσιακά στοιχεία.
• Αστικές αξιώσεις: αν ένας πελάτης σου ζητήσει αποζημίωση για ζημιά, μηνύεται εσένα προσωπικά, όχι κάποια "εταιρεία".

Σε αντίθεση με την ΙΚΕ ή την LLC, όπου η ευθύνη σταματά στα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας, εδώ δεν υπάρχει τίποτα να σε προστατέψει. Για χαμηλού ρίσκου δραστηριότητες με μικρούς τζίρους αυτό μπορεί να είναι αποδεκτό. Καθώς όμως τα έσοδα και οι συμβάσεις μεγαλώνουν, η έλλειψη νομικής θωράκισης γίνεται σοβαρό μειονέκτημα.

Φορολογία ατομικής επιχείρησης: η κλίμακα έως 44%

Τα καθαρά κέρδη της ατομικής επιχείρησης προστίθενται στα υπόλοιπα εισοδήματά σου και φορολογούνται με την προοδευτική κλίμακα εισοδήματος:

• Έως 10.000 ευρώ: 9%
• 10.000 έως 20.000 ευρώ: 22%
• 20.000 έως 30.000 ευρώ: 28%
• 30.000 έως 40.000 ευρώ: 36%
• Πάνω από 40.000 ευρώ: 44%

Επιπλέον υπάρχει η προκαταβολή φόρου για την επόμενη χρήση, που για τους νέους επαγγελματίες είναι μειωμένη τα πρώτα χρόνια αλλά στη συνέχεια φτάνει στο 55% του φόρου. Αυτό σημαίνει ότι μετά την πρώτη κερδοφόρα χρονιά, το πραγματικό ποσό που πληρώνεις κάθε χρόνο είναι σημαντικά μεγαλύτερο από τον "καθαρό" φόρο της χρήσης.

Τέλος επιτηδεύματος: επιβαρύνεις ετησίως με 650 ευρώ (ή 325 ευρώ αν έχεις έδρα σε οικισμό κάτω από 200.000 κατοίκους ή αν είσαι νέος επαγγελματίας τα πρώτα χρόνια, όπου υπάρχουν απαλλαγές). Για τους ελεύθερους επαγγελματίες το τέλος έχει αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από άλλες ρυθμίσεις, αλλά για εμπορικές δραστηριότητες παραμένει.

Παράδειγμα: freelancer με καθαρό κέρδος 35.000 ευρώ. Ο φόρος εισοδήματος βγαίνει περίπου στις 7.300 ευρώ, συν προκαταβολή περίπου 4.000 ευρώ, συν ΕΦΚΑ. Το συνολικό βάρος πλησιάζει ή ξεπερνά το 40% του κέρδους σε ένα συνήθη έτος.

ΕΦΚΑ: υποχρεωτική ασφάλιση από την πρώτη μέρα

Σε αντίθεση με την ΙΚΕ, όπου ασφαλίζεται μόνο ο διαχειριστής, εδώ είσαι πάντα εσύ ο ασφαλισμένος. Από την πρώτη μέρα έναρξης εγγράφεσαι στον ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός και πληρώνεις εισφορές ανεξάρτητα από το αν έχεις εισόδημα:

• Ελάχιστη κατηγορία: περίπου 240 ευρώ τον μήνα, δηλαδή περίπου 2.900 ευρώ τον χρόνο.
• Νέοι ασφαλισμένοι (πρώτα 5 χρόνια): εκπτωτική κατηγορία περίπου 140 ευρώ τον μήνα.
• Υψηλότερες κατηγορίες: έως πάνω από 650 ευρώ τον μήνα, ανάλογα με το εισόδημα.

Το κρίσιμο: αυτές οι εισφορές οφείλονται ακόμη και σε χρονιές με μηδενικά ή αρνητικά έσοδα. Αν ξεχάσεις να κάνεις διακοπή, το χρέος τρέχει.

Λογιστικά βιβλία και κόστος λογιστή

Η ατομική επιχείρηση τηρεί κανονικά απλογραφικά βιβλία (δεύτερης κατηγορίας, δηλαδή βιβλία εσόδων - εξόδων), που είναι σημαντικά πιο ελαφριά από τα διπλογραφικά της ΙΚΕ. Αν όμως ξεπεράσεις ορισμένα όρια τζίρου ή αποκτήσεις αποθήκη και εμπορεύματα, μπορεί να περάσεις σε διπλογραφικά.

Το κόστος λογιστή είναι αντίστοιχα χαμηλότερο:

• Απλή επαγγελματική δραστηριότητα χωρίς ΦΠΑ βαρύτητα: 40 έως 70 ευρώ τον μήνα.
• Με τακτικά τιμολόγια και ΦΠΑ: 60 έως 100 ευρώ τον μήνα.
• Ετήσια δήλωση: συχνά περιλαμβάνεται ή χρεώνεται 100 έως 250 ευρώ επιπλέον.

Σε ετήσια βάση, 700 έως 1.500 ευρώ σε λογιστικά είναι ένα ρεαλιστικό εύρος.

Συνολικό ετήσιο κόστος ατομικής επιχείρησης

Βάζοντας τα πάγια μαζί για έναν freelancer χωρίς υπαλλήλους:

• ΕΦΚΑ ελάχιστης κατηγορίας: περίπου 2.900 ευρώ τον χρόνο (ή 1.700 τα πρώτα πέντε χρόνια).
• Λογιστής: 700 έως 1.500 ευρώ τον χρόνο.
• Τέλος επιτηδεύματος όπου ισχύει: έως 650 ευρώ.
• Φόρος εισοδήματος: κλιμακωτά 9% έως 44% στα κέρδη, συν προκαταβολή.

Δηλαδή πριν βγάλεις ευρώ κέρδους, η ατομική σου κοστίζει 3.500 έως 5.000 ευρώ τον χρόνο σε πάγια, και μετά φορολογείται με συντελεστές που πάνω από τις 30.000 ευρώ γίνονται βαριοί.

Για ποιες περιπτώσεις είναι ιδανική η ατομική επιχείρηση

Παρά τα μειονεκτήματα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ατομική επιχείρηση είναι η σωστή επιλογή:

• Πρώτα βήματα και δοκιμή ιδέας: θέλεις να δεις αν η δραστηριότητα πιάνει πριν δεσμευτείς σε εταιρική μορφή.
• Χαμηλά εισοδήματα: με καθαρά κέρδη κάτω από 15.000 με 20.000 ευρώ, η κλίμακα 9% με 22% είναι ευνοϊκή και το σύνολο διαχειρίσιμο.
• Δραστηριότητες χαμηλού ρίσκου: συμβουλευτική, διδασκαλία, συγγραφή, όπου η πιθανότητα αστικής αξίωσης είναι μικρή.
• Παράλληλη απασχόληση: δουλεύεις ως μισθωτός και θέλεις νόμιμο τρόπο να τιμολογείς περιστασιακές εργασίες.

Από τη στιγμή όμως που τα κέρδη περνούν σταθερά τις 25.000 με 30.000 ευρώ, ή οι συμβάσεις σου αποκτούν ουσιαστικό ρίσκο, η ατομική αρχίζει να σου κοστίζει ακριβά: και σε φόρους, και σε έκθεση της προσωπικής σου περιουσίας.

Ατομική εναντίον ΙΚΕ εναντίον LLC

Η ατομική επιχείρηση κερδίζει σε απλότητα και κόστος εκκίνησης, αλλά χάνει σε τρία κρίσιμα σημεία: δεν έχει νομική προστασία, φορολογείται με κλίμακα έως 44% συν προκαταβολή, και πληρώνει ΕΦΚΑ από την πρώτη μέρα ανεξάρτητα από εισόδημα.

Η ΙΚΕ σου δίνει περιορισμένη ευθύνη και επαγγελματική εικόνα, αλλά με 22% συν 5% διπλή φορολόγηση, διπλογραφικά βιβλία και ΕΦΚΑ διαχειριστή, δηλαδή 4.000 έως 5.000 ευρώ ετήσια πάγια πριν τους φόρους.

Μια LLC στο Wyoming συνδυάζει τα καλά και των δύο: πλήρη νομική προστασία, χωρίς ασφαλιστικές εισφορές πουθενά, και συνολικό ετήσιο κόστος περίπου 1.200 ευρώ με όλα μέσα (λογιστικά, φόροι, license). Τη λογική της σύγκρισης αναλύουμε και στο άρθρο Βουλγαρία vs Wyoming LLC, όπου τα ευρωπαϊκά πάγια συγκρίνονται με το αμερικανικό μοντέλο. Αν η δραστηριότητά σου είναι ψηφιακή με πελάτες εκτός Ελλάδας, δες και τον γενικό οδηγό για την ίδρυση εταιρείας στο εξωτερικό.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο κοστίζει να ανοίξω ατομική επιχείρηση; Η ίδια η έναρξη μέσω myAADE είναι δωρεάν. Τα μόνα κόστη είναι ο λογιστής για τη διαδικασία (50 έως 150 ευρώ) και ενδεχομένως εγγραφή στο αντίστοιχο επιμελητήριο αν ασκείς εμπορική δραστηριότητα. Από εκεί και πέρα το κόστος είναι στη διατήρηση: ΕΦΚΑ, λογιστής και φόροι.

Ευθύνομαι με το σπίτι μου για χρέη της ατομικής μου; Ναι. Στην ατομική επιχείρηση δεν υπάρχει διάκριση ανάμεσα σε προσωπική και επιχειρηματική περιουσία. Κάθε χρέος της δραστηριότητας, προς ιδιώτες ή το Δημόσιο, μπορεί να ικανοποιηθεί από οποιοδήποτε προσωπικό σου περιουσιακό στοιχείο.

Πόσο φορολογείται η ατομική επιχείρηση; Με την κλίμακα εισοδήματος φυσικών προσώπων: 9% έως 10.000 ευρώ, 22% έως 20.000, 28% έως 30.000, 36% έως 40.000 και 44% πάνω από 40.000 ευρώ κέρδους. Επιπλέον υπάρχει προκαταβολή φόρου έως 55% για την επόμενη χρήση και, όπου ισχύει, τέλος επιτηδεύματος.

Πληρώνω ΕΦΚΑ αν δεν έχω εισόδημα; Ναι. Η ασφάλιση στον ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός είναι υποχρεωτική από την ημέρα έναρξης και οι εισφορές οφείλονται ανεξάρτητα από τα έσοδα, μέχρι να κάνεις διακοπή εργασιών. Η ελάχιστη κατηγορία είναι περίπου 240 ευρώ τον μήνα, με εκπτωτική κατηγορία για τους πρώτους πέντε χρόνια.

Πότε συμφέρει να περάσω από ατομική σε ΙΚΕ; Όταν τα καθαρά κέρδη ξεπερνούν σταθερά τις 25.000 με 30.000 ευρώ, όταν αναλαμβάνεις συμβάσεις με ουσιαστικό ρίσκο, ή όταν χρειάζεσαι επαγγελματική εταιρική εικόνα απέναντι σε μεγάλους πελάτες. Τότε η περιορισμένη ευθύνη και η σταθερή φορολογία 22% συν 5% μπορεί να βγαίνουν οικονομικότερα από την κλίμακα.

Πότε δεν συμφέρει καμία ελληνική μορφή; Όταν η δραστηριότητά σου είναι καθαρά ψηφιακή με πελάτες εκτός Ελλάδας. Τότε τόσο η ατομική (κλίμακα έως 44%, ΕΦΚΑ, μηδέν νομική προστασία) όσο και η ΙΚΕ (ΕΦΚΑ διαχειριστή, διπλή φορολόγηση, διπλογραφικά βιβλία) σου χρεώνουν πάγια και φόρους για πράγματα που δεν χρειάζεσαι, και μια εταιρεία στο εξωτερικό συχνά βγαίνει σαφώς οικονομικότερη.

Το συμπέρασμα

Η ατομική επιχείρηση είναι το ιδανικό σημείο εκκίνησης: μηδενικό κόστος σύστασης, απλή λογιστική, ευνοϊκή κλίμακα στα χαμηλά εισοδήματα. Για έναν νέο freelancer με τζίρο κάτω από 20.000 ευρώ και χαμηλό ρίσκο, είναι δύσκολο να βρεις κάτι πιο πρακτικό.

Τα όριά της όμως είναι συγκεκριμένα: καμία προστασία της προσωπικής σου περιουσίας, φορολογία που πάνω από τις 30.000 ευρώ φτάνει και ξεπερνά το 40% με την προκαταβολή, και ΕΦΚΑ που τρέχει ακόμη και στις άδειες χρονιές. Αν δουλεύεις online και τιμολογείς το εξωτερικό, σύγκρινε τα νούμερα με μια εταιρεία στην Αμερική μέσα από τη φόρμα ίδρυσης πριν δεσμευτείς.